Laat me A charmeren

‘Ik ben veel groener dan men denkt’

Stadsontwikkeling was het paradepaardje van het vorige stadsbestuur. Geen cadeau om als kersvers schepen dit domein over te nemen. Bovendien was afgesproken dat Rob Van de Velde (N-VA) na drie jaar het schepenambt zou overdragen aan Open Vld. Om aan te tonen wat hij in die korte periode heeft bereikt, schreef hij nu het boekLaat me A charmeren. “Er is geen enkele stad waar ik me zo op mijn gemak voel”, zegt Van de Velde. Maar voelt de stad zich ook op haar gemak met Van de Velde?

Rob Van de Velde kwam laat in de politiek. Dat gebeurde in 2006 via de partij LDD van Jean-Marie Dedecker die op zoek was naar een representant voor de stad. Een echte Antwerpenaar kan Van de Velde zich wel noemen. “Letterlijk uit een kakstoel gevallen op ’t Kiel”, schrijft hij. Vader Van de Velde was jarenlang taxichauffeur nadat hij als zelfstandige was gestopt. Hij kreeg MS toen Rob Van de Velde vijftien was. Van de Velde zelf ging een tijdje in Aartselaar wonen, maar dat was al een eind te ver voor zijn door en door Antwerpse inborst. “Ik ben als een gek in dat ambt en in de dossiers gedoken”, zegt Rob Van de Velde. “Er is weinig dat me afschrikt. Ik heb me ook nooit te beroerd gevoeld om bij te leren en me te laten onderwijzen. Het boek is inderdaad ontstaan vanuit de gedachte dat ik maar drie jaar schepen zou zijn. Intussen is beslist dat ik de legislatuur zal uitdoen.”

Maar begon de N-VA zijn beleid niet met duidelijk afstand te nemen van die stadsontwikkeling, het paradepaardje van Janssens? Wij investeren niet in stenen, maar in mensen, liet Liesbeth Homans toen horen.

Die uitspraak van Homans is verkeerd begrepen. (lachje) Wij wilden duidelijk maken dat we belastinggeld niet zomaar in die projecten zouden steken, maar naar de financiering gingen kijken. We moeten niet altijd alles zelf betalen, dat was de onderliggende boodschap.

Dus werkt u nauw samen met projectontwikkelaars en, zo willen critici, zorgt u ervoor dat ze niet te veel hindernissen op hun weg vinden. Gevaarlijk toch?

Dat is helemaal niet waar. Ik beschouw ze wel niet als vijanden, dat niet. Denk je dat Patrick Janssens niet praatte met die ontwikkelaars? Hoe kan het anders? Voor mijn part mag de oppositie er bij die gesprekken bij zitten. Ik heb niks te verbergen, dat is ook al gebleken. Ik geef geen cadeaus, ik probeer alleen zo veel mogelijk projecten die goed zijn voor de stad rond te krijgen. Dat is mijn missie. Ik sta open voor iedereen die iets positiefs wil doen in deze stad. Kijk, toen de stadsbouwmeester opstapte, was er een architect die erg kritische stukken schreef in de kranten. Nu is hij betrokken bij twee grote projecten en dat loopt prima. Ik vermoed dat hij nu overtuigd is van mijn aanpak.

U sneert in het boek ook geregeld naar opposanten, al dan niet verborgen groenen, naar actiegroepen en andere protesteerders. Is inspraak alleen weggelegd voor wie met u akkoord gaat?

Ik kan niet tegen verborgen agenda’s, dat is waar. Men mag tegen plannen of projecten zijn, maar men moet het spel eerlijk spelen. Als er een politieke agenda is, moet men dat niet wegsteken. Ik haal inderdaad een paar voorbeelden aan, zoals rond het project Eksterlaar in Deurne. Dat kwam al tien jaar niet van de grond. Toen ik het opnieuw activeerde, werd prompt Groen Eksterlaar opgericht dat tweeduizend handtekeningen ophaalde tegen het mobiliteitsplan. Toen bleek dat ze het bestaande mobiliteitsplan niet eens kenden of gelezen hadden. Ik ben helemaal niet tegen inspraak en overleg. Kijk wat er met de Zuiderdokken gebeurt. Via een oproep zijn er meer dan drieduizend suggesties binnengekomen, uitgerekend vandaag is er een eerste vergadering met de buurt. Rond dit project worden expertise en inspraak samengelegd. Ik nodig bij deze trouwens Marcel Vanthilt uit voor die bijeenkomst. Nee, ik ben niet kwaad op hem, veel van wat hij aanklaagt, klopt. Maar ik voel me niet aangesproken. Ik hoop dat mijn boek hem overtuigt.

U hebt het ook vaak over administratieve belemmeringen, regels en adviezen. U bent er op zijn zachtst gezegd geen fan van. Heeft u niet het imago om ook de ambtenaren en hun adviezen vrolijk te negeren?

Dat is een foute perceptie. Ik ben er wel van overtuigd dat de schepen het laatste oordeel moet hebben. Maar ik heb laten vergelijken hoe vaak ik het advies van de bevoegde stadsambtenaren heb gevolgd, in vergelijking met Mechelen, waar de groenen mee besturen, en met Gent, waar rood-groen aan de macht is. Beide gemeentebesturen zijn veel vaker eigenmachtig opgetreden. Ik probeer wel vaart te krijgen in dossiers die al jarenlang stilliggen. Kijk, het vorige bestuur heeft goeie dingen op de rails gezet. Nieuw-Zuid is daar een heel mooi voorbeeld van. Maar er is ook veel op onbegrijpelijke wijze blijven liggen. De Handelsbeurs bijvoorbeeld, en uiteraard de Zuiderdokken. Maar ook het dossier van het nieuwe ziekenhuis ZNA is abominabel behandeld, net als het dossier rond een tweede Ikea. Dat is geboycot. Nochtans was het project goed voor vierhonderd jobs. Dat wil ik opnieuw op gang trekken. Soms is de tegenwerking wel hemeltergend. De site Monte­video geraakt niet van de grond, Monumentenzorg blijft maar dwars liggen. Met als resultaat dat die gevels daar al jaren in plastic ingepakt blijven staan. Zoiets kan toch niet op die plaats, pal achter het nieuwe Red Star Line Museum? Daar word ik opstandig van, ja.”

Een frappant zinnetje uit het boek: ‘Als ik moet kiezen tussen een historische gevel en een parking, dan de parking.’ Parkings duiken altijd op bij uw projecten.

Achter dat zinnetje zit wel een verhaal. Een supermarkt in de Brederodestraat wil volledig vernieuwen en een ondergrondse in plaats van een bovengrondse parking aanleggen. Ooit, lang geleden, was dat gebouw blijkbaar een cinema en Monumentenzorg blijft daar moeilijk over doen. Een zogenaamd waardevol stuk gevel waar eigenlijk niks van te zien is, houdt een heel nieuw project tegen voor de wijk. Dat soort beuzelarij neem ik niet. We zijn dan ook met onze eigen diensten op die bovenverdieping gaan kijken, maar er is niks waardevols te vinden, integendeel. Parkeren houdt de Antwerpenaar bezig. Ik wil de bovengrond teruggeven aan de Antwerpenaar, parkeren moet zo veel mogelijk ondergronds. Ik heb ook een plan om de parkings van de grootwarenhuizen om te vormen. Dat zijn reusachtige lappen die na 18u geen functie meer hebben. We zijn met twee vestigingen bezig om daar zinvoller mee om te springen.

Als burgemeester De Wever het plots over vergroening had, dan kwam dat, zo veronderstellen we, omdat hij uw boek al had doorgenomen. Groen en vergroening duiken daarin vaak op. Hoe groen is de ultraliberale N-VA’er Van de Velde?

Groener dan men denkt, men zal daar nog van opkijken. Kijk, mijn bijbel is het ruimtelijk structuurplan dat door de eerste stadsbouwmeester René Daniels is vastgelegd. In 2006, nota bene. Vóór mijn tijd dus. Dat plan legde voor heel de stad vast welke bestemmingen waarvoor geschikt waren. Maar veel ervan is niet echt vastgelegd. De horecabedrijven op Linkeroever investeren niet omdat ze nog altijd in een zonevreemd gebied zitten. Dat word nu opgelost. Ik heb ook tachtig hectare, dat is niet weinig, definitief als park laten vastleggen. De Middenvijver op Linkeroever, een gedeelte van de Groenerborgerlaan aan het Middelheim, Hoekakker in Ekeren. Eigenlijk kon daar nog gebouwd worden. Nu leggen we parkzone vast en bakenen we woonzone af. Ik wil ook de groene corridor laten herstellen in de stad, van de droogdokken aan ’t Eilandje, waar een park komt, tot in Hoboken Polder. Dat zijn geen kleine ambities .

Maar in Spoor Oost, wordt van de 11 hectare maar 3,5 hectare groen. Zoiets zijn toch gemiste kansen om Antwerpen op een echt park die naam waardig te trakteren?

Het lag daar wel al decennia braak. Bovendien, het is een eerste fase, waarmee we tegelijkertijd een aantal andere problemen konden oplossen, zoals de Sinkenfoorproblematiek die we in de schoot geworpen kregen. Maar dat verhaal is niet af.

In het overzicht van de op stapel staande projecten springt er eentje duidelijk uit. De Gedempte Zuiderdokken. Hét project waarmee u de Antwerpenaar wil charmeren?

In het boek heb ik nu een beetje mijn eigen voorkeur naar voren geschoven, dat mag ook eens. Het Zuid is op Parijse leest aangelegd, van de Zuiderdokken kan een soort Tuilleries worden gemaakt. Rond de Waterpoort zou een amfitheater kunnen komen. Het plein moet in mijn ogen ook verbonden worden met de musea in die buurt, dat lijkt me logisch. In deze legislatuur moet daar al een deel van de realisatie zichtbaar worden. De allereerste fase zijn die parkings, dat is het minst leuke. Maar als we daaraan beginnen, moeten de grote lijnen van het project al vast liggen. We beginnen er vandaag aan, met die eerste informatieronde voor de omwonenden. Het wordt een landmark, zeker en vast. En het is de ideale plaats om die brug over de Schelde te laten beginnen.

In het hoofdstukje Verloren Stad ontwikkelt u wel een heel aparte gedachtegang rond de Slachthuissite en de Seefhoek. U wil een soort migratie organiseren van de Seefhoek naar dat nieuwe project op de Slachthuissite.

Op de Slachthuissite komen enkele honderden woningen. Die grenzen aan de Seefhoek. Ik ken die wijk goed, heb daar mijn jeugd doorgebracht en ga er nog dikwijls naar toe. Daar wordt in abominabele omstandigheden gewoond aan te hoge huurprijzen. Gezinnen bij elkaar, afgescheiden door een gordijn, dat soort zaken. En het verergert, geloof me. We pakken de huisjesmelkers steeds strenger aan, maar daar zijn hun slachtoffers niet altijd mee geholpen. Bovendien zakken steeds meer nieuwkomers en migranten naar die buurt af. Mijn idee is om de Slachthuissite te gebruiken om een deel van de overdruk op de Seefhoek te verminderen. Door goedkope woningen te zetten voor die mensen, zonder dat het administratieve traject van sociale woningbouw moet worden afgelegd.

Creëer je dan geen nieuwe concentratie, om het woord ghetto niet te gebruiken?

We gaan ook zorgen dat er een voldoende mix is. Het is een groot gebied van tien hectare dat zal worden omgevormd tot een nieuw stadsdeel. Door Park Spoor Noord is de overdruk op de rand van de vergeten stad verminderd, maar op het binnengebied van de Seefhoek is die nog enorm. We moeten ingrijpen. Kijk, iedere beleidsvoerder laat graag presti­gieuze realisaties achter. Uiteraard, maar men mag niet vergeten dat er minder prestigieuze, maar misschien meer noodzakelijke ingrepen nodig zijn. Niet altijd investeren in stenen dus, maar ook in mensen. (lachje)

Laat me A charmeren van Rob Van de Velde ligt in de winkel vanaf 23 oktober. Uitgeverij Artus. 208 pagina’s. Prijs: 24,95 euro.

Vandaag zaterdag organiseert de stad een toelichting over de resultaten van de onlinebevraging over de heraanleg van de Gedempte Zuiderdokken. Ook het verdere verloop van het ontwerpproces komt aan bod. De toelichting vindt plaats van 13.30 tot 14.30u in Den Bell, Francis Wellesplein 1, 2018 Antwerpen.

GvA, 1O oktober 2015